V.20, n.1

TABLE OF CONTENTS
შ ი ნ ა ა რ ს ი

Mathematics & Physical Sciences
მათემატიკა & ფიზიკური მეცნიერებანი

MATHEMATICS
მათემატიკა

Zurab Zerakidze, Mzevinar Patsatsia, Giorgi Lominashvili The Linear Regression Model’s Coefficients Consistent Estimators of Parameters and Consistent Hypothesis Testing Criteria for Gaussian Statistical Structure	8
ზ. ზერაკიძე, მ. ფაცაცია, გ. ლომინაშვილი წრფივი რეგრესიის კოეფიციენტების ჰიპოთეზათა შემოწმების ძალდებული კრიტერიუმები და პარამეტრის ძალდებული შეფასებები გაუსის სტატისტიკური სტრუქტურებისათვის	12

Teimuraz Aliashvili Counting Points in a Real Semi-Algebraic Subset of the Plane	14
თ. ალიაშვილი სიბრტყის ნახევრად ალგებრული სიმრავლის წერტილების რაოდენობის გამოთვლა	17

Nani Salia The M/G/1 Queueing System with an Unreliable Server: New Solution	18
ნ. სალია M/G/1 რიგის სისტემა არასაიმედო სერვერით ‒ ახალი გადაწყვეტა	23

MATERIALS SCIENCE
მასალათმცოდნეობა

Rajden Skhvitaridze, Givi Loladze, Teimuraz Cheishvili, Nazibrola Kutsiava, Manana Kekelidze, Akaki Skhvitaridze Determination of Thermodynamic Function Parameters of Tedzami Clinoptilolite	25
რ. სხვიტარიძე, გ. ლოლაძე, თ. ჭეიშვილი, ნ. კუციავა, მ. კეკელიძე, ა. სხვიტარიძე თეძმის კლინოფთილოლითის თერმოდინამიკური ფუნქცია-პარამეტრების დადგენა	32
Nikoloz Loladze, Nikoloz Chikhradze, Mikheil Tabatadze, Medea Tserodze, Zurab Avalishvili, Nana Tserodze The Study of the Effect of Mechanical Activation of the Initial Powders of the Fe-Cu-Ni-Sn Alloy on the Shrinkage Kinetics during Sintering under Hot Pressing Conditions	34
ნ. ლოლაძე, ნ. ჩიხრაძე, მ. ტაბატაძე, მ. წეროძე, ზ. ავალიშვილი, ნ. წეროძე Fe-Cu-Ni-Sn შენადნობის ცხელი დაწნეხვის პირობებში შეცხობისას საწყისი ფხვნილების მექანიკური აქტივაციის გავლენის შესწავლა შემკვრივების კინეტიკაზე	37

ENGINEERING
ინჟინერია

Givi Gavardashvili, Jemal Katsitadze, Giorgi Kutelia Theoretical Aspects of Calculating the Reliability Indicators of Agricultural Machinery	39
გ. გავარდაშვილი, ჯ. კაციტაძე, გ. ქუთელია სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის საიმედოობის მაჩვენებლების გაანგარიშების თეორიული ასპექტები	43
Vasili Beruashvili, Kamil Paprota Comparative Analysis of Two-Blade and Three-Blade Rotor Efficiency in the 700 Scale DFC Helicopter with 510 kV Motor	45
ვ. ბერუაშვილი, კ. პაპროტა ორ- და სამფრთიანი როტორის ეფექტიანობის შედარებითი ანალიზი, მე-700 კლასის DFC შვეულმფრენში 510 kV ძრავით	49

PHYSICAL CHEMISTRY
ფიზიკური ქიმია

Grigor Tatishvili, Mzia Khundadze, Vera Varazashvili, Murman Dzotsenidze, Rusudan Jorbenadze, Lela Rokva Effects of Diamagnetic Substitution on Heat Capacity of Double Spinel Ferrites	51
გ. ტატიშვილი, მ. ხუნდაძე, ვ. ვარაზაშვილი, მ. ძოწენიძე, რ. ჯორბენაძე, ლ. როყვა დიამაგნიტური ჩანაცვლების ეფექტი შპინელის ტიპის ფერიტების თბოტევადობაზე	57

ORGANIC CHEMISTRY
ორგანული ქიმია

Kurmet Satenov, Yerlan Suleimen, Abilkhas Mukhtarov, Lyubov Madiyeva Copper-Catalyzed Selective Silicon Insertion into Carbon-Carbon Bonds of Aluminacyclopentanes	59
კ. სატენოვი, ი. სულეიმენი, ა. მუხთაროვი, ლ. მადიევა სილიციუმის სპილენძით კატალიზებული სელექციური ჩასმა ალუმინაციკლოპენტანების ნახშირბად-ნახშირბადულ ბმებში	64

CHEMICAL TECHNOLOGY
ქიმიური ტექნოლოგია

Rusudan Chagelishvili, Vaja Chagelishvili, Tsisana Gagnidze Peculiarities of the Segregation Roasting Process of Gold-Bearing Copper Ores and their Processing Residues	66
რ. ჩაგელიშვილი, ვ. ჩაგელიშვილი, ც. გაგნიძე ოქროშემცველი სპილენძის მადნებისა და მათი გადამუშავების შედეგად მიღებული ნარჩენების სეგრეგაციული გამოწვის პროცესის თავისებურებანი	72

Earth Sciences
დედამიწის შემსწავლელი მეცნიერებანი

GEOPHYSICS
გეოფიზიკა

Victor Alania, Onise Enukidze, Nino Kvavadze, Alexander Razmadze, Tamar Beridze, Mariam Bekurashvili, Tamar Shikhashvili Thrust-Related Basin within Two-Orogen Convergence Zone in the Western Kura Basin	74
ვ. ალანია, ო. ენუქიძე, ნ. ყვავაძე, ა. რაზმაძე, თ. ბერიძე, მ. ბეკურაშვილი, თ. შიხაშვილი შეცოცებასთან დაკავშირებული აუზი ორი ოროგენის კონვერგენციის ზონაში დასავლეთ მტკვრის აუზში	78

HYDROLOGY
ჰიდროლოგია

Davit Kereselidze, Merab Alaverdashvili, Giorgi Bregvadze, Vazha Trapaidze, Nunu Tsintsadze Calculation of Sediment Runoff Using the Energy Principle: A Case Study of the Mtkvari River (Dzegvi)	80
დ. კერესელიძე, მ. ალავერდაშვილი, გ. ბრეგვაძე, ვ. ტრაპაიძე, ნ. ცინცაძე ნატანის ჩამონადენის გაანგარიშება ენერგეტიკული პრინციპის გამოყენებით მდინარე მტკვრის (ძეგვი) მაგალითზე	83

Nodar Kandelaki, Konstantine Iordanishvili, Irina Iordanishvili, Inga Iremashvili, Marine Mgebrishvili
An Innovative Construction for Protecting Reservoir Abrasive Banks from Washout 84
ნ. კანდელაკი, კ. იორდანიშვილი, ი. იორდანიშვილი, ი. ირემაშვილი, მ. მღებრიშვილი
წყალსაცავების აბრაზიული ნაპირების წარეცხვისაგან დამცავი ინოვაციური კონსტრუქცია 89

ECOLOGY
ეკოლოგია

Tea Mchedluri, Lali Koptonashvili, Nugzar Buachidze Concentration of Biogenic Elements in the Water of the Alazani River and Total Nitrogen Content in Fish Organism	91
თ. მჭედლური, ლ. კოპტონაშვილი, ნ. ბუაჩიძე ბიოგენური ელემენტების კონცენტრაცია მდინარე ალაზნის წყალში და საერთო აზოტის შემცველობა თევზის ორგანიზმში	95

Biological Sciences
ბიოლოგიური მეცნიერებანი

BIOCHEMISTRY
ბიოქიმია

Agnieszka Węgierek-Maciejewska, Tinatin Sadunishvili, Dali Gaganidze, Nanuli Amashukeli, Giorgi Kvesitadze Ring Rot Symptom Development in Georgian and Polish Potato Varieties Inoculated with Clavibacter Sepedonicus Isolates	97
ა. ვეგერეკ-მაჩეიევსკა, თ. სადუნიშვილი, დ. ღაღანიძე, ნ. ამაშუკელი, გ. კვესიტაძე რგოლოვანი სიდამპლის სიმპტომების განვითარება კარტოფილის ქართულ და პოლონურ ჯიშებში Clavibacter sepedonicus-ის იზოლატებით ინოკულაციის შემდეგ	102

Marine Bezhuashvili, Luigi Bavaresco, Magdana Surguladze, Ludmila Tskhvedadze, Shorena Kharadze, Giorgi Shoshiashvili, Nino Darchiashvili, Paata Vashakidze
Tetrameric Stilbenoid-Hopeaphenol, as Related to the Resistance of Saperavi and Rkatsiteli (Vitis vinifera L.) toward Bacterial and Fungal Diseases 105
მ. ბეჟუაშვილი, ლ. ბავარესკო, მ. სურგულაძე, ლ. ცხვედაძე, შ. ხარაძე, გ. შოშიაშვილი, ნ. დარჩიაშვილი, პ. ვაშაკიძე
ტეტრამერული სტილბენოიდი-ჰოპეაფენოლი, საფერავის და რქაწითელის (Vitis vinifera L.) რეზისტენტობისთვის ბაქტერიული და სოკოვანი დაავადებების მიმართ 110
Amiran Pirtskhelani, Ramaz Gakhokidze, Nino Pirtskhelani
Experimental Study of Antimutagenic and Anticytotoxic Effects of Biorag and α-Tocopherol 112
ა. ფირცხელანი, რ. გახოკიძე, ნ. ფირცხელანი
ბიორაგისა და α-ტოკოფეროლის ანტიმუტაგენური და ანტიციტოტოქსიკური მოქმედების შესწავლა ექსპერიმენტში 115

BOTANY
ბოტანიკა

Manana Karchava, Khatia Tsagareishvili, Eka Beselia, Khatia Khvadagiani, Shota Jinjolia, Nana Baratashvili, Aleko Kalandia Phenolic Profile and Antimicrobial Activity of the Rind of the Georgian Pomegranate (“Sakerdze” Variety)	118
მ. ქარჩავა, ხ. ცაგარეიშვილი, ე. ბესელია, ხ. ხვადაგიანი, შ. ჯინჯოლია, ნ. ბარათაშვილი, ა. კალანდია ქართული ბროწეულის („საკერძე“) ქერქის ფენოლური პროფილი და ანტიმიკრობული აქტივობა	123

ETHNOBOTANY
ეთნობოტანიკა

Maia Darchidze, Davit Kharazishvili, Natela Varshanidze, Nino Memiadze, Nino Jijavadze Results of Ethnobotanical Research Conducted on the Summer Pastures of the Ajara-Imereti, Arsiani, and Ajara-Shavsheti Ranges	125
მ. დარჩიძე, დ. ხარაზიშვილი, ნ. ვარშანიძე, ნ. მემიაძე, ნ. ჯიჯავაძე აჭარა-იმერეთის, არსიანის და აჭარა-შავშეთის ქედების საზაფხულო საძოვრებზე ჩატარებული ეთნობოტანიკური კვლევის შედეგები	129

HUMAN AND ANIMAL PHYSIOLOGY
ადამიანისა და ცხოველთა ფიზიოლოგია

Nugzar Dvali, Archil Chirakadze, Neli Makhviladze, Marina Razmadze, Khatuna Tserodze, Giorgi Palavandishvili Innovative Drugs for Curie Temperature -Controlled Highly Localized Tumor Therapy	131
ნ. დვალი, ა. ჭირაქაძე, ნ. მახვილაძე, მ. რაზმაძე, ხ. წეროძე, გ. ფალავანდიშვილი ინოვაციური სამკურნალო პრეპარატები სიმსივნეების კიურის ტემპერატურით კონტროლირებადი ძლიერად ლოკალიზებული კომბინირებული თერაპიისთვის	135
Maia Burjanadze, Temur Naneishvili, Gela Beselia, Nino Chkhikvishvili, Mariam Chighladze, Barbare Nozadze, Manana Dashniani Sex-Related Behavioral Abnormalities and Neuroanatomical Changes in a Rat Model of Autism	137
მ. ბურჯანაძე, თ. ნანეიშვილი, გ. ბესელია, ნ. ჩხიკვიშვილი, მ. ჭიღლაძე, ბ. ნოზაძე, მ. დაშნიანი სქესთან დაკავშირებული ქცევითი დარღვევები და ნეიროანატომიური ცვლილებები აუტიზმის ვირთაგვას მოდელში	143
Nargiz Nachkebia, Khatuna Bezhanishvili, Neli Maglakelidze, Nino Rogava, Eka Chkhartishvili, Mariam Babilodze, Olga Mchedlidze Disturbances in Ultradian Cyclicity of Sleep Stages in VPA Animal Models of Autism	145
ნ. ნაჭყებია, ხ. ბეჟანიშვილი, ნ. მაღლაკელიძე, ნ. როგავა, ე. ჩხარტიშვილი, მ. ბაბილოძე, ო. მჭედლიძე ძილის ულტრადიანული ციკლურობის დარღვევები აუტიზმის ვპმ-ცხოველურ მოდელებში	150

MEDICINE
მედიცინა

Irakli Nadiradze, Nodar Chigogidze, Aliosha Bakuridze, Alexander Boroda Amphicezine + AgNPs (Silver Nanoparticles): Antiproliferative and Cytotoxic Effects on Human Breast Adenocarcinoma MDA-MB-231	152
ი. ნადირაძე, ნ. ჩიგოგიძე, ა. ბაკურიძე, ა. ბოროდა ამფიცეზინის + AgNP (ვერცხლის ნანონაწილაკები) ნაერთის ანტიპროლიფერაციული და ციტოტოქსიკური აქტივობა ადამიანის ძუძუს ჰორმონდამოუკიდებელი MDA-MB-231-ადენოკარცინომის მიმართებაში	156

Humanities and Social Sciences
ჰუმანიტარული და საზოგადოებრივი მეცნიერებანი

HISTORY
ისტორია

Emzar Makaradze Mustafa Kemal Atatürk's Attitude towards Laicism and Islam	158
ე. მაკარაძე მუსტაფა ქემალ ათათურქის დამოკიდებულება ლაიციზმისა და ისლამის საკითხებზე	162

PSYCHOLOGY
ფსიქოლოგია

Kakhi Kopaliani, Nino Kiknavelidze Empathy as a Predictor of Cooperation and Compromise	164
კ. კოპალიანი, ნ. კიკნაველიძე ემპათია როგორც თანამშრომლობისა და კომპრომისის პრედიქტორი	167

ECONOMICS
ეკონომიკა

Niko Chikhladze, Nana Rusadze, Levan Chikhladze Localization of Sustainable Development and Production Factor on the Case of Georgia	169
ნ. ჩიხლაძე, ნ. რუსაძე, ლ. ჩიხლაძე მდგრადი განვითარების ლოკალიზაცია და წარმოების ფაქტორი საქართველოს მაგალითზე	174

David Dzidzikashvili, Maia Kheladze, Félix Puime Guillén, Raquel Fernández-González
What Drives Cryptocurrency Markets? Data, Capital Growth, and Macroeconomic Forces 176
დ. ძიძიკაშვილი, მ. ხელაძე, ფ. პ. გილიენი, რ.ფ. გონსალესი
რა განსაზღვრავს კრიპტოვალუტის ბაზრებს? მონაცემები, კაპიტალის ზრდა და მაკროეკონომიკა 184

George Gavtadze, Anna Phirtskhalashvili
The Impact of Education on Economic Development in a Social State, the Case of Georgia 187
გ. ღავთაძე, ა. ფირცხალაშვილი
განათლების გავლენა ეკონომიკურ განვითარებაზე სოციალურ სახელმწიფოში, საქართველოს მაგალითი 193

LAW
სამართალი

Mariam Kvirkvia Standards for Allocating the Burden of Proof in Medical Disputes	195
მ. კვირკვია მტკიცების ტვირთის განაწილების სტანდარტი სამედიცინო დავებში	201

PHILOLOGY
ფილოლოგია

Mzia Khakhutaishvili The Tradition of Copying the “Avgarozi” in Manuscripts Written in the “Dedabruli Script”	204
მ. ხახუტაიშვილი „ავგაროზის“ გადაწერის ტრადიცია „დედაბრული ხელით“ შესრულებულ ხელნაწერებში	212
Nino Kotchloshvili, Elza Zardiashvili, Maia Kobiashvili Unpublished Writings of Shio Aragvispireli	214
ნ. კოჭლოშვილი, ე. ზარდიაშვილი, მ. კობიაშვილი შიო არაგვისპირელის გამოუქვეყნებელი ნაწერები	217

ART STUDIES
ხელოვნებათმცოდნეობა

Nana Sharikadze, Eka Kiknadze Some Aspects of Vorontsov’s Cultural Policy: Strategy and Vision	219
ნ. შარიქაძე, ე. კიკნაძე ვორონცოვისეული კულტურის პოლიტიკის ზოგიერთი ასპექტი: სტრატეგია და ხედვა	225

Guide for Authors 250
მეგზური ავტორთათვის 251